|
|
กลยุทธเพื่อชัยชนะ
( RACE
STRATEGIES )
จากหนังสือ
COMPETITIVE SWIMMING By Mark Schbert
แปลและเรียบเรียงโดย
ยงยุทธ
พงษ์วานิต
|
ในการแข่งขันว่ายน้ำทุกครั้ง
คุณจะต้องมีการตระเตรียมแผนและวางกลยุทธ์ของการว่ายน้ำของคุณว่าควรจะเป็นอย่างไร
กลยุทธ์ต่างๆจะเปลี่ยนไปตามประสบการณ์
ความสำคัญของรายการแข่งขันที่คุณเข้าร่วม
ความพร้อมของสภาพร่างกาย
และอีกหลายๆปัจจัย
และที่สำคัญคือกลยุทธ์ในการแข่งขันได้กลายเป็นเรื่องจำเป็นของนักว่ายน้ำแต่ละคน
ซึ่งพวกเขาจะต้องพิจารณาดูว่า
กลยุทธ์แบบใดที่จะเหมาะ
กับตัวเขาและสภาพแวดล้อมในการแข่งขัน
นักว่ายน้ำที่ดีจะต้องฝึกฝนตัวเองให้สามารถใช้กลยุทธ์ได้หลายรูปแบบ
และอย่างมีประสิทธิภาพ
ในประวัติการแข่งขันว่ายน้ำ
มีนักว่ายน้ำที่ยิ่งใหญ่หลายคนไม่สามารถเอาชนะในรายการใหญ่ๆได้
ทั้งนี้ก็เพราะพวกเขาลงแข่งขัน
ด้วยกลยุทธ์เพียงอย่างดียว
ในขณะที่คู่แข่งของพวกเขารู้ว่ายังมีกลยุทธ์บางอย่างที่สามารถนำมาใช้อย่างได้ผลเมื่อพบกับคู่แข่งที่มีความสามารถ
ใกล้เคียงกัน
(นักว่ายน้ำที่มีความแข็งแกร่งน้อยกว่าก็สามารถเอาชนะนักว่ายน้ำชั้นนำได้โดยการนำเอากลยุทธ์ต่างๆมาใช้ในสถานการณ์ต่างๆ
ได้อย่างเหมาะสม)
ในการแข่งขันที่สำคัญๆ
นักว่ายน้ำหลายคนมักจะตั้งเป้าหมายหลักไว้หนึ่งหรือสองอย่างคือ
เป้าหมายแรกจะต้องเข้าที่หนึ่งให้ได้
หรืออย่างน้อยก็ต้องไม่เกินที่สาม(ในบางกรณีนักว่ายน้ำอาจจะว่ายตามกลยุทธ์ที่วางไว้
เพื่อให้ได้ที่สามหรือที่เท่าไรก็แล้วแต่
ขอแค่เพียงพอ
ที่จะให้ตัวเองสามารถเข้ารอบสุดท้ายได้
โดยที่ตัวเองเสียพลังงานไปน้อยที่สุด)
เป้าหมายที่สองคือว่ายเพื่อให้ได้เวลาดีที่สุดของตัวเอง
สิ่งสำคัญที่ควรคำนึงถึงในการนำเอากลยุทธ์ทั้งสองแบบดังกล่าวข้างต้นมาใช้ก็คือ
การที่อาจจะไม่ประสบความสำเร็จสูงสุดในการแข่งขัน
เช่นนักว่ายน้ำซึ่งพยายามว่ายอย่างดึงๆเพียงเพื่อให้พอเพียงต่อการเข้ารอบสุดท้าย
การใช้กลยุทธ์แบบนี้
อาจทำให้ตัวเองเสียโอกาสในการทำเวลา
ที่ดีที่สุดเพื่อเป็นสถิติของตนเอง
ส่วนนักว่ายน้ำที่พยายามจะทำเวลาให้ได้ดีที่สุดทุกครั้งที่ลงแข่ง
ก็อาจจะไม่ชนะ
ต้องพ่ายแพ้ใน
รอบสุดท้ายเนื่องจากเหนื่อยล้าเกินไป
เราจะมาอธิบายถึงกลยุทธ์และวิธีการต่างๆที่นักว่ายน้ำสามารถนำเอาไปผสมผสานใช้ได้ตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล
กลยุทธ์ในการทำเวลาให้ได้ดีกลยุทธ์นี้มีอยู่
3
แบบที่เป็นที่ยอมรับ
สำหรับนักว่ายน้ำที่ต้องการทำเวลาให้ได้ดีที่สุด
ซึ่งทั้งนี้ก็ต้องขึ้นอยู่กับ
ความแข็งแกร่งของแต่ละคน
และตารางการฝึกซ้อมอย่างมีระบบด้วย
แบบที่
1 :
การใช้สรีระหรือร่างกาย
นักสรีรศาสตร์จะบอกคุณถึงวิธีการหนึ่งที่จะทำให้คุณว่ายได้เวลาที่ดีที่สุด
นั่นก็คือ
การควบคุมจังหวะการว่ายอย่างสม่ำเสมอ
ในทางวิทยาศาสตร์พบว่าในการว่ายแทบทุกระยะทาง
เว้นแต่ระยะทางที่สั้นมากๆ
การควบคุมจังหวะการว่ายให้สม่ำเสมอ
ด้วยความเร็ว
ที่ปานกลางตลอดระยะทาง
จะทำให้พลังงานถูกใช้ไปอย่างมีประสิทธิภาพที่สุด
ซึ่งจะมีผลให้ได้เวลาดีที่สุดด้วย
การทดลองด้วยตัวคุณเอง
จะบอกคุณได้ว่ากลยุทธ์นี้เหมาะสำหรับคุณหรือไม่
แบบที่
2 :
การใช้จิตวิทยา
นักว่ายน้ำจำนวนมาก
โดยเฉพาะนักว่ายน้ำระยะสั้น
ชอบที่จะว่ายอย่างเร็วในช่วงแรก
พวกเขาทำอย่างนี้ด้วยเหตุผลหลายๆอย่าง
เช่น
เพื่อให้ได้ว่ายในน้ำที่นิ่งสงบไม่มีคลื่นเพราะอยู่หน้าคนอื่น
หรือเพื่อรีบให้พ้นจากคู่แข่งที่ว่ายอยู่ใกล้ๆจะได้ไม่วอกแวก
และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง
เพื่อให้ตัวเองอยู่ในตำแหน่งที่ดีที่สุดเมื่อการว่ายผ่านไปแล้วครึ่งทาง
ในการแข่งขันระยะสั้นส่วนใหญ่แล้วนักว่ายน้ำที่ต้องการทำเวลาให้ได้ดีที่สุด
จะพยายามออกตัวในช่วงแรกให้เร็วที่สุด
แบบที่
3 :
กึ่งจิตวิทยา
ในการแข่งขันว่ายน้ำระยะยาว
หรือแม้แต่ระยะ
200
หลาหรือสั้นกว่า
นักว่ายน้ำบางคนชอบที่จะว่ายแบบช้าไว้ก่อนเพื่อที่จะได้ทำเวลาให้ดีที่สุด
การว่ายแบบช้าไว้ก่อนหมายถึงการว่ายโดยใช้เวลาในช่วงหลังสั้นกว่าช่วงแรก
กล่าวคือในช่วงแรกจะว่ายแบบออมแรงโดยไม่ค่อยคำนึงถึงเวลามากนัก
แต่จะมาเร่งในช่วงหลังโดยใช้แรงที่มีเหลืออยู่ทั้งหมด
บ่อยครั้งที่ผลการว่ายของทั้งสองแบบคือทั้งแบบที่ว่ายอย่างสม่ำเสมอตลอดทางกับแบบที่ว่ายช้าก่อน
ได้ผลออกมาเหมือนกัน
แต่ในแง่ของจิตวิทยา
บางครั้งดูเหมือนว่าผู้ตามมีความสดมากกว่าผู้นำโดยเฉพาะในครึ่งหลังของการแข่งขัน
และพร้อมที่จะเอา
ชนะได้
โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้านักว่ายน้ำคนนั้นมีความมั่นใจและมุ่งมั่นสูง
ก็จะเอาชนะได้ด้วยกลยุทธ์แบบนี้
วิธีการทั้ง
3
แบบข้างต้นนั้นได้รับการทดสอบเวลา
และพบว่าเหมาะสมสำหรับการว่ายเพื่อให้ได้เวลาดีที่สุด
อย่างไรก็ตาม
การฝึกซ้อมและ
เตรียมสภาพร่างกายให้เหมาะสมกับการแข่งขัน
รวมทั้งการจำลองสถานการณ์ให้คล้ายกับการแข่งขันในการฝึกซ้อม
เป็นสิ่งที่สำคัญมาก
และผู้ที่เตรียมตัวได้ดีที่สุดก็จะมีโอกาสได้รับชัยชนะ
กลยุทธ์เพื่อชัยชนะ
มื่อนักว่ายน้ำลงแข่งขันในรายการที่ตัวเองคิดว่าชัยชนะสำคัญยิ่งกว่าการทำสถิติเวลาก็จะต้องมีการมีการวางแผนอย่างรอบคอบ
3 กลยุทธ
ดังกล่าวข้างต้นก็สามารถนำมาใช้ได้อย่างได้ผล
แต่ว่าในแต่ละกลยุทธ์ก็จะมีข้อจำกัด
กลยุทธ์ในการควบคุมการว่ายให้สม่ำเสมอจะมีข้อดีที่ทำให้
คู่แข่งที่ไม่แข็งแกร่งพอ
หมดแรงได้ในการที่จะพยายามว่ายตามจังหวะของเรา
มันเป็นกลยุทธ์ที่เหมาะสำหรับนักว่ายน้ำที่คิดว่าตัวเองมีสภาพ
ร่างกายที่แข็งแกร่งและพร้อมกว่าคู่แข่งในทางกลับกัน
ก็อาจมีความเสี่ยงเมื่อต้องเจอกับคู่แข่งที่เตรียมตัวมาดีกว่าหรือเท่าๆกับเรา
เพราะจะเป็น
การเปิดโอกาสให้เขาว่ายอย่างสบายตามจังหวะของเรา
และเร่งแซงเราเข้าเส้นชัยไปในช่วงสุดท้าย
นักว่ายน้ำส่วนใหญ่พบว่าการว่ายตามคู่แข่ง
อย่างใกล้ชิดง่ายกว่าการว่ายนำผู้ว่ายนำในการแข่งขันที่สูสีกันมาก
จะต้องใช้พลังงานมากกว่า
บวกกับความกดดันทางจิตใจที่มากกว่า
ส่วนกลยุทธ์ในการออกนำก่อนก็สามารถใช้ได้ดีมากเมื่อพบกับคู่แข่งที่เสียขวัญง่ายกับความเร็วต้นของเรา
แต่ก็อาจจะแย่ไปเลยก็ได้
ถ้าบังเอิญ
คู่แข่งเราเป็นประเภทเหนียวแน่นกัดไม่ปล่อย
การแข่งขันรายการสำคัญบางครั้ง
เป็นการเผชิญหน้ากันระหว่างผู้ที่ชอบออกนำก่อนกับผู้ที่ช้าไว้ก่อน
ผู้ที่ช้าไว้ก่อน
มักจะเป็นผู้ที่มีความแข็งแกร่งทนทาน
และมีความมั่นใจในความสามารถของเขาที่จะค่อยๆ
เพิ่มจังหวะความเร็วในการว่ายขึ้น
เพื่อที่จะเอาชนะคู่แข่งได้ในตอนท้าย
แต่บางครั้งการวางแผนอาจผิดพลาดได้
และปล่อยให้ผู้ออกนำซึ่งก็อาจจะใช้กลยุทธ์เดียวกัน
(แต่ใช้จังหวะในการว่ายที่เร็วกว่า)
นำห่างเกินไป
ในช่วงสุดท้ายก็เลยต้องมาเร่ง
สปริ้นท์กันแหลก
วิธีการว่ายอีกแบบสำหรับการว่ายระยะกลางหรือระยะยาว
คือวิธีการว่ายแบบเร่งๆผ่อนๆ
หมายถึงการเร่งว่ายเป็นช่วงๆ
เพื่อทดสอบดูปฏิกริยาของคู่แข่ง
แต่ในขณะเดียวกันก็ยังคงคุมพลังงานของตัวเองไว้
และเมื่อพบว่าคู่แข่งเริ่มอ่อนแรงลง
เราก็จะเริ่มเร่งยาวๆ
อีกช่วงหนึ่งเพื่อให้นำห่าง
แล้วก็ผ่อนและรักษาตำแหน่งนั้นไว้จนถึงเส้นชัย
มีรูปแบบการว่ายที่มีประสิทธิภาพอีกแบบหนึ่งคือ
แบ่งระยะทาง
ในการว่ายออกเป็น
4 ช่วง
ไม่ว่าระยะทางในการว่ายจะเป็นเท่าใดก็ตาม
รูปแบบนี้เป็นการผสมผสานหลายๆรูปแบบที่ได้กล่าวไว้ข้างต้นไว้ด้วยกัน
กล่าวคือ
นักว่ายน้ำจะเริ่มด้วยการออกนำก่อน
เช่นในช่วง
30 วินาทีแรก
จะว่ายอย่างเร็วมากเพื่อขึ้นนำในช่วงแรก
และเมื่อเข้าช่วงที่สอง
ก็จะผ่อนลงเพื่อรักษาพละกำลังไว้
และจะมาค่อยๆเร่งอีกครั้งเมื่อเข้าช่วงที่สาม
และเร่งเพิ่มความเร็วขึ้นอีกในช่วงสุดท้ายเพื่อเข้าเส้นชัยในมุมมอง
ของคู่แข่งแล้ว
นักว่ายน้ำที่ใช้รูปแบบการว่ายที่ว่านี้จะสามารถรักษาตำแหน่งของตัวเองได้ดี
และเป็นการยากที่คู่แข่งจะเบียดแซงขึ้นไปได้
เพราะเขาจะเร่งว่ายหนีออกไปอีก
เมื่อคู่แข่งเริ่มเข้ามาใกล้
อย่างไรก็ตามนักว่ายน้ำที่จะสามารถทำอย่างนี้ได้
จะต้องมีการฝึกซ้อมและเตรียมตัว
มาอย่างดีเยี่ยม
ไม่ว่าคุณจะว่ายเพื่อชัยชนะหรือว่ายเพื่อสร้างสถิติเวลา
คุณจะต้องมีการวางแผนและเตรียมการสำหรับแผนนั้นๆ
และสุดท้ายก็คือทำให้ได้ตามแผน
ไม่ว่าเป้าหมายของคุณคือที่
1
หรือสร้างสถิติเวลาที่ดีที่สุด
คู่แข่งตัวจริงก็คือตัวคุณเอง
ส่วนเพื่อนของคุณก็คือการสร้างมโนภาพที่ดี
การเตรียมตัวที่ดี
และการลงมือปฏิบัติที่ดี...
|